غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
256
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
شجاع ، پسر كوچك باقىمانده از شاه اسماعيل دوم ، را نيز از ميان برداشتند . او همه بزرگان كشورى و لشكرى را عزل و نصب مىكرد . خان احمد گيلانى را كه از بستگانش بود حاكم گيلان كرد و دخترى از دختران شاهطهماسب را به زنى او داد . « 1 » دماوند و هزار جريب را ملك خاصه خود كرد و از خويشان ديگر خود مير على خان را حاكم مازندران و حسين خان را داروغه اصفهان ساخت . « 2 » وى پول زيادى از خزانه در ميان مردم و سپاهيان پخش كرد ، فساد و رشوه توسعه يافت و امراى اطراف كشور زمان را براى خودسرى مناسب تشخيص دادند . « 3 » استبداد رأى خير النساء بيگم از همان ابتدا باعث گرديد بعضى امراى قزلباش از او ناراحت شده و در صدد دفع او برآيند . « 4 » حوادثى كه در روزهاى بعد روى داد بر اختلافات وى با امرا افزود و سرانجام او را به كام مرگ كشيد . يكى از اولين اين حوادث در پى سوءاستفاده عثمانىها از اوضاع ايران پس از مرگ شاه اسماعيل دوم و حمله آنها به ايران روى داد . بخشهاى غربى ايران توسط سپاه عثمانى مورد تاختوتاز واقع شد و خير النساء خود با فرزندش حيدر ميرزا در سال 986 ه . ق رهسپار جنگ با آنان در گرجستان گرديد . هرچند پيروزىهاى اوليهاى در جنگ با عثمانىها و تاتارها به دست آمد اما در لشكركشى به دربند و اتمام كار عثمان پاشا فرمانده عثمانى و نيز برخورد با عادلگراى خان فرمانده تاتارها كه در جنگ با ايرانىها اسير شده بود بين خير النساء و امرا اختلاف افتاد . نظر امرا اين بود كه براى جلوگيرى از تاختوتاز تاتارها در شيروان با عادلگراى خان خوشرفتارى شود و همزمان حملات به سپاه عثمانى پيگيرى شود اما خير
--> ( 1 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 348 - 350 ؛ محمود افوشتهاى نطنزى : پيشين / 67 - 70 ( 2 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 2 / 665 ( 3 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين / 351 ( 4 ) - محمود افوشتهاى نطنزى : پيشين / 74